Ekspedycja „Vivat Polonia 2016” – wyprawa do Afryki śladami polskiego odkrywcy Kamerunu Stefana Szolc-Rogozińskiego.

logo-wyprawy

Na przełomie stycznia i lutego 2016 r. wyruszyła do Kamerunu, Nigerii, Liberii oraz na Wybrzeże Kości Słoniowej wyprawa Expédition Africaine Rogoziński „Vivat Polonia 2016”, której celem było przypomnieniem XIX-wiecznego polskiego odkrywcy tego zakątka Afryki Stefana Szolc-Rogozińskiego.

Stefan Szolc Rogoziński. Odkrywca, patriota i humanista

Pod koniec XIX w. istniała biała plama na mapach Afryki między Nigrem a Kongiem, której poznanie stało się misją życia Stefana Szolc-Rogozińskiego. Odrzucając lukratywne propozycje obcych potęg zdecydował się wędrować pod flagą białą-czerwoną. Blisko 2-letnia eksploracja przyniosła długą listę odkryć i badań naukowych, sytuacja polityczna spowodowała jednak, że odkrycia Rogozińskiego miały zostać zapomniane. Interior kameruński na mocy ustaleń Konferencji Berlińskiej 1884-85 przypadł Niemcom. Wraz z wytycznymi cesarza Bismarcka polskie nazwy zostały wymazane z atlasów geograficznych.

Rogoziński był fenomenem wśród odkrywców i podróżników XIX wieku. Nie napadał, nie mordował, nie prowadził armii, a krajowcy przyjmowali go jako przyjaciela i powierzali mu swój los. To nie tylko postać historyczna, ale przede wszystkim wzór młodego człowieka – idealisty, ale i pragmatyka, wizjonera i patrioty, który powinien zostać przybliżony młodemu pokoleniu. Nie szukajmy dobrych wzorców daleko, skoro najlepsze są tak blisko.

Wyprawa „Vivat Polonia 2016”

Uczestnicy wyprawy prowadzonej przez Maćka Klósaka podjęli próbę odnalezienia opisywanego przez Rogozińskiego wodospadu w okolicy miasta Kumbe oraz dotarli na terytoria ludów Bamileke w Kamerunie. Podczas pobytu w kameruńskim królestwie Bamun udało się pozyskać zbiory do Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. W nigeryjskim Kalabarze odwiedzili miejsce brytyjskiej placówki konsularnej z XIX-w., gdzie urzędowali konsulowie Hewett i Whyte, z którymi Szolc-Rogoziński negocjował podpisanie traktatów i przekazanie odkrytych przez siebie ziem pod władanie Brytyjczyków. Natomiast na Wybrzeżu Kości Słoniowej podróżnicy jako pierwsi odtworzyli trasę wodno-lądową Szolc-Rogozińskiego do Krinjabo stolicy Królestwa Assini ludu Sanwi.

Uczestnicy wyprawy oddali cześć Rogozińskiemu i jego współtowarzyszom podróży, doprowadzając przy udziale przedstawicieli władz Kamerunu i polskiego Konsula Honorowego do wmurowania tablicy pamiątkowej w Limbe. Zawisła na ścianie pałacu króla Ekoka Molindo – praprawnuka króla Akemy, od którego Rogoziński zakupił część słynnej wyspy Mondoleh, na której powstała baza Polaków w 1883 roku.

Wyprawa „Vivat Polonia 2016” została wyróżniona Flagą nr 112 amerykańskiego The Explorers Club przyznawaną najciekawszym przedsięwzięciom podróżniczo-badawczym z całego świata. Założony w 1905 r. The Explorers Club jest jedną z najstarszych i najbardziej prestiżowych organizacji skupiających odkrywców naszej planety. To zaledwie szósta na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat wyprawa zorganizowana przez Polaków, a sygnowana prestiżową Flagą.

Flaga EC uosabia historię wielkich odkryć oraz determinacji i odwagi, którymi odznaczali się ludzie przesuwający granicę nasze poznania. Członkowie The Explorers Club zabierali ją za sobą w najdalsze zakątki naszego globu, w głębiny oceanów a nawet w przestrzeń kosmiczną. W ten sposób postać Stefana Szolc-Rogozińskiego symbolicznie dołączył do grona najwybitniejszych odkrywców w historii.

Uczestnicy Expedition Africaine Rogoziński Vivat Polonia 2016

  • Maciej Klósak – kierownik wyprawy, współorganizator i kierownik Wyprawy Kamerun 2014, autor artykułów o wyprawie Szolc-Rogozińskiego
  • Władysław Rybiński – filmowiec, autor scenariusza filmu o Rogozińskim, potomek hr. K. Branickiego, sponsora wyprawy Szolc-Rogozińskiego
  • Dariusz Skonieczko – afrykanista z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, uczestnik Wyprawy Kamerun 2014, autor wystawy i artykułów na temat wyprawy Szolc-Rogozińskiego
  • Tomasz Grzywaczewski – dziennikarz i podróżnik, autor książek „Przez dziki Wschód” oraz „Życie i śmierć na Drodze Umarłych”, członek The Explorers Club

 W ekspedycji wzięła udział delegacja Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie na czele z Dyrektorem Adamem Czyżewskim.